Çiçek düzenlemekten daha fazlası… Amacı; doğaya başka bir gözle bakmak, insanı doğaya yaklaştırmak, canlı bir düzenleme ile hisleri aktarmak olan İkebana, sembolizmi temel alan bir sanat. Çiçekler bugünü, tomurcuklar geleceği, tohumlar ise geçmişi simgeliyor.

Japonca ike kelimesi “canlı tutmak ve hayat vermek” bana ise “çiçekler” demek. “Çiçeklere hayat vermek” veya “yaşayan çiçekler” anlamlarına geliyor İkebana. Japon kültüründe her çiçeğin bir sembolik anlamı olması ile beraber düzenlemede tüm elemanların bir katkısı bulunuyor.

Kısaca tarihçesi ve stilleri

Bazı kaynaklara göre İkebana 6. yy’da Budist tapınaklarında sunaklara konan çiçeklerle yapılan düzenlemelerin taşıdığı sembolik anlamlar aracılığıyla doğmuş. 15. yy’da giderek yaygınlaşmış, dini bir ritüel olmaktan uzaklaşmasa da nispeten bağımsız bir hal almış. 16.yy’da minimalist formlara dönüşen tasarımlar, 19.yy’a gelindiğinde ise modernleşmeyi yansıtıyor. 19. yy ise ikebana sanatının modernleşme çağı olarak kabul ediliyor. Ülke dışından gelen farklı tür çiçeklerin ilk kez ikebanalarda kullanımı da bu döneme denk geliyor.

İkebananın en bilinen stilleri Rikka, Seika, Moribana ve Nagaire’ dir.

Rikka stili: Japon çiçek düzenleme çalışmalarının en eskisidir; çiçekleri dik ya da ayakta tutmak demektir. Kuralları kadar derin bir anlam taşır. Bu stilde üç esas dalın (şin –so – hikae) yanında küçüklü büyüklü başka dallar da kullanılmaktadır.

Seika stili: İkebana ile aynı anlama gelir. Rikka’nın sadeleşmiş halidir. Sanat yoluyla gerçek doğa görüntüsü vermeyi amaçlar. Kompozisyon olarak üç ana daldan oluşur. En büyük dal Şin yücelik, cennet, gökyüzü; ikinci dal So insan; üçüncü dal Hikae ise toprak demektir. Çiçeği yerleştirirken bitkinin doğal yapısını bozmadan kullanmak, üç öğeden yararlanarak üçgen elde etmek gerekir. Düzenleme Şin ile başlar, sırası ile So ve Hikae ile tamamlanır. Düzenleme yapılırken her dal rahatça yükseliyormuş izlenimi vermelidir.

Nagaire stili: Çay merasimlerinde yapılan bu düzenleme “çiçek serpiştirmek” anlamına gelir ve yaygın kullanılır.

Moribana stili: Günümüzde en yaygın kullanılan çeşittir. Bu düzenleme manzara ya da minyatür bahçe hazırlama isteğiyle doğmuştur. Gök, insan ve toprak simgeleri belirgindir.

Nasıl yapılıyor?

İkebananın ana malzemesinin canlı bir çiçek olması kelimenin anlamına anlam katıyor ve düzenlemeyi yaparken bunu akıldan çıkarmamak gerekiyor. Dalından koparılan çiçeklerle düzenleme yapmadan önce ömürlerini uzatmak için sapları suyun içinde kesilirse uç kısımlar oksijenle daha az temas edecektir. Bu sayede damarlarda hava yerine su akışı daha hızlı gerçekleşiyor. Çiçeklerin kesilmesi tamamlandıktan sonra “kenzan” adı verilen çivili bir düzeneğe saplanması gerekiyor ama bunu temin etmek zor olabileceği için strafor ya da çiçek mantarı kullanmak da birer alternatif. İfade ettikleri anlamlarla istenen çiçeğin kullanılacağı düzenlemede dal, yaprak, filiz, tomurcuk, solmuş çiçekler, çakıl taşları gibi farklı malzemeler de tercih edilebilir. Düzenlemede renk uyumu, biçim, denge ve perspektif esastır. Meditasyon yapmayı ya da çiçeklerle ilgilenmeyi sevenler için iki ritüeli bir arada barındıran eşsiz bir sanat.

Dünya çapında yaklaşık 3000’i aşkın İkebana okulu olduğu bilinmektedir…

Çiğdem Yaşar

Merhaba, ben Çiğdem😊
Bloğuma hoş geldin🌸
Umarım yazılarım sana hoşça vakit geçirtir🎈

Bunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir